Okres realizacji
24.10.2025 - 31.01.2026
Wolgast-Szczecin – mosty kultury. Wydarzenia kulturalne jako narzędzie do budowania wspólnej płaszczyzny porozumienia i współpracy polsko-niemieckiej.
Wolgast-Szczecin – Brücken der Kultur. Kulturveranstaltungen als Instrument zum Aufbau einer gemeinsamen Plattform für die deutsch-polnische Verständigung und Zusammenarbeit
Założenia projektu
Wzrost wiedzy i świadomości mieszkańców odnośnie wspólnej kultury i historii miast Wolgast i Szczecina poprzez organizację wystaw w Szczecinie i Wolgaście, prezentację filmów i wykładów o tworzeniu filmów i fotografii, wykonanie 5 filmów z projektu, 2 koncertów, prezentacja plakatów w formie wystawy artysty plastyka Leszka Żebrowskiego (Szczecin) w Wolgaście, wystawy z twórczością artystki plastyczki Stanisławy Dobrzenieckiej-Żyłkowskiej (Szczecin) w Wolgaście i w Szczecinie, wystawa rysowniczki Anety Goludy (Grzepnica) w Ratuszu w Wolgaście i CKE Stara Rzeźnia w Szczecinie, prezentacja twórczości i wykład niemieckiego artysty fotografa z Geerta Maciejewski w Szczecinie i w Wolgaście. Debata polsko-niemiecka w Akademii Sztuki w Szczecinie.
Cel i rezultaty
W nawiązaniu do projektu realizowanego przez Stowarzyszenie Czas Przestrzeń Tożsamość, pragniemy podkreślić, że wszystkie założone cele zostały zrealizowane z pełnym zaangażowaniem i zgodnie z przyjętymi założeniami programowymi.
Głównym celem przedsięwzięcia było podniesienie świadomości społeczno-kulturowej mieszkańców skupionych w Euroregionie Pomerania poprzez ukazanie go jako wspólnej przestrzeni historycznej i kulturowej. Kluczowym elementem działań było odwołanie się do dziedzictwa polsko-niemieckiego pogranicza oraz budowanie poczucia wspólnoty opartej na dialogu, współpracy i wzajemnym zrozumieniu.
Jednym z najważniejszych rezultatów projektu stało się wypracowanie idei „Mostów Kultury” – jako trwałego symbolu i narzędzia integracji transgranicznej. Koncepcja ta została wzmocniona poprzez stworzenie spójnej identyfikacji wizualnej, obejmującej znak graficzny oraz księgę identyfikacji, które stanowią fundament dalszych działań promocyjnych i rozwojowych projektu.
Realizacja projektu miała charakter wieloaspektowy i obejmowała szeroki wachlarz działań kulturalnych i edukacyjnych. W ramach przedsięwzięcia zorganizowano liczne wydarzenia, w tym wystawy artystyczne, prezentacje, wykłady, projekcje filmowe oraz koncerty, które aktywizowały lokalne społeczności po obu stronach granicy i sprzyjały budowaniu trwałych relacji.
Projekt „Wolgast-Szczecin – Mosty Kultury” potwierdził, że konsekwentne i przemyślane działania w obszarze kultury mogą realnie wpływać na integrację społeczną, wzmacniać tożsamość regionalną oraz tworzyć fundamenty dla dalszej współpracy transgranicznej.
Wolgast, 25 października 2025 – kulminacja projektu
Szczegółowy opis zrealizowanych działań oraz osiągniętych rezultatów przedstawiamy poniżej.
Jednym z najważniejszych momentów realizowanego projektu był dzień 25 października 2025 w Wolgaście, który stał się kulminacją działań artystycznych i integracyjnych. Tego dnia zaprezentowano trzy wystawy Aneta Goluda (Grzepnica), poświęcone dzieciom ze Szczecina i Wolgastu, wzbogacone motywem ptaków, który stanowił subtelne tło narracyjne i symboliczne. Podczas otwarcia wystawy zaprezentowali się muzycy z pobliskiej szkoły muzycznej w Wolgaście. Prezentacja odbyła się na terenie Technicznego Ratusza w Wolgaście. Prezentowana w Wolgaście ekspozycja stanowiła pierwszą część wystawy, która w kolejnym etapie została pokazana również w Szczecinie (w Starej Rzeźni). To początek wspólnej drogi – artystycznej i edukacyjnej – prowadzącej do budowania mostów między dziećmi z Polski i Niemiec, zachęcającej do poznawania przyrody i ptaków występujących w regionie.
Projekt miał na celu stworzenie 40 rysunków – portretów dzieci z gminy Dobra i miasta Wolgast, a także wizerunków ptaków z okolic rezerwatu Świdwie – symboli wolności, czujności i harmonii. Towarzyszyć im będą krótkie opisy i teksty dydaktyczne, które przybliżają najmłodszym przyrodę.
Istotnym elementem programu była również wystawa nestorki Stanisławy Dobrzenieckiej-Żyłkowskiej, zaprezentowana w kościół św. Piotra w Wolgaście. Równolegle w kaplicy południowej tego samego kościoła odbyła się prezentacja prac prof. Leszek Żebrowski. Zaprezentowanych zostało ponad 20 wybranych plakatów, które artysta sam wskazał specjalnie na tę okazję. Były to prace, które w różny sposób nawiązują do relacji polsko-niemieckich, tematów europejskiej tożsamości, pogranicza i kulturowego dialogu. Twórczość Leszka Żebrowskiego od lat obecna jest w przestrzeni instytucji kultury w Polsce i Niemczech, a jego plakaty można zobaczyć zarówno na słupach ogłoszeniowych, jak i w kolekcjach muzealnych. Wydarzeniom towarzyszyły teksty autorstwa dr Michał Gierke, który przygotował je specjalnie na tę okazję, inspirując się czterdziestoma pracami Stanisławy Dobrzenieckiej-Żyłkowskiej. Całość została udostępniona w dwóch językach – polskim i niemieckim – co podkreśliło międzynarodowy charakter przedsięwzięcia.
Uzupełnieniem wydarzeń był profesjonalnie przygotowany koncert z udziałem dra Jakuba Kościuszki (Szczecin) i Rity D’Arcangelo (Berlin), z pełnym zapleczem technicznym, obejmującym oświetlenie i rejestrację koncertu. Symbolicznym gestem było także posadzenie drzewek pamięci w Wolgaście, dedykowanych rodzicom wybitnego malarza Rungiego, co nadało projektowi dodatkowy, osobisty wymiar. Drzewka posadził burmistrz miasta Wolgast Martin Schröter wraz z zaproszonym Michałem Dębowskim – Miejskim Konserwatorem Zabytków ze Szczecina w towarzystwie mieszkańców Wolgastu i zaproszonych gości ze Szczecina.
W wydarzeniu licznie uczestniczyli goście z Polski, którzy przybyli z Szczecin oraz Świnoujście, co jeszcze bardziej wzmocniło transgraniczny charakter projektu (dwa autobusy). Całość stanowiła spójne i wielowymiarowe podsumowanie działań, łączących sztukę, refleksję oraz współpracę międzynarodową.
Podczas wernisażu odbył się polsko-niemiecki dialog pod tytułem Psychofizjologia widzenia a doświadczenie sztuki, który poprowadzi Marek Ober (Szczecin) i Monika Kołacz (Bezrzecze gm. Dobra). Rozmowa była próbą spojrzenia na widzenie jako proces nie tylko fizjologiczny, lecz także kulturowy i symboliczny, wpływający na odbiór dzieła sztuki. W kontekście twórczości artystki, która „widzi sercem”, uczestnicy wydarzenia zastanowią się, w jaki sposób ograniczenia zmysłowe mogą otwierać nowe perspektywy interpretacyjne, a sztuka – łączyć doświadczenia polskie i niemieckie, przekraczając bariery kulturowe i emocjonalne. Otwarcia wystawy dokonali: Marek Ober – geolog i Monika Kołacz – historyk sztuki.
Wykłady i prezentacje filmów
W ramach działań artystycznych i edukacyjnych zrealizowano szereg prezentacji filmowych oraz spotkań twórczych, które odbyły się zarówno w Szczecinie, jak i w Wolgaście. Dwa filmy poświęcone prof. Leszek Żebrowski (autor Marek Osajda (prezentacja filmu w Wolgaście i Szczecinie ) oraz dr hab. Wiesławy Markiewicz (autor Paweł Kulik – prezentacja w Szczecinie i w Wolgaście) zostały zaprezentowane w obu miastach, spotykając się z zainteresowaniem publiczności. Jedna z prezentacji odbyła się w dwóch odsłonach w Galerii Kapitańskiej w Szczecinie, natomiast druga była pokazywana w Muzeum Regionalnym w Wolgaście (jako dwie osobne wydarzenia)
Program wydarzeń został poszerzony o prezentację twórczości artysty o Runga i wygłoszony wykład o widokach Wolgastu, co wzbogaciło kontekst artystyczny całego przedsięwzięcia (11.12.2025). Istotnym elementem był również wykład niemieckiego fotografa Geerda Maciejewski, który zaprezentował swoją twórczość zarówno na Akademii Sztuki w Szczecinie, jak i w Muzeum Regionalnym w Wolgaście.
Dopełnieniem programu w Wolgaście i w Szczecinie była prezentacja dra Michała Kulika, który przedstawił swoje podejście do realizacji filmów oraz omówił koncepcje związane z własnym procesem twórczym. Całość wydarzeń stworzyła spójny przegląd współczesnych praktyk filmowych i artystycznych, sprzyjając wymianie doświadczeń oraz dialogowi między twórcami i odbiorcami.
Szczecin – Studio S1 i Stara Rzeźnia
Szczecin stał się w ramach projektu przestrzenią wyjątkowych spotkań ze sztuką, w której prestiżowe miejsca miasta zostały świadomie wykorzystane do tworzenia warunków zarówno do słuchania muzyki, jak i obcowania ze sztukami wizualnymi.
Kulminacyjnym wydarzeniem był koncert, który odbył się 5 grudnia 2025 roku w renomowanym Studiu Koncertowym S1 w Szczecinie – miejscu znanym z doskonałej akustyki i wysokiego poziomu realizacji wydarzeń artystycznych. Tego wieczoru scena wypełniła się licznymi artystami, którzy przygotowali specjalny, autorski program stworzony z myślą o projekcie. Koncert miał charakter wyjątkowy – był nie tylko prezentacją muzyki, ale także wspólnym doświadczeniem twórców i publiczności, podkreślającym ideę współpracy i dialogu ponad granicami.
Już dzień później, 6 grudnia 2025, w Centrum Kultury Euroregionu Stara Rzeźnia odbyło się uroczyste otwarcie wystawy prezentującej twórczość Aneta Goluby z Grzepnicy. Ta przestrzeń, łącząca historię z nowoczesnością, stworzyła idealne warunki do prezentacji sztuki rysunków artystki, umożliwiając odbiorcom bezpośredni kontakt z pracami artystki. Dodatkowo powstały teksty o ptakach po polsku i niemiecku.
Oba wydarzenia ukazały, jak ważną rolę odgrywają odpowiednio dobrane miejsca w budowaniu doświadczenia artystycznego. Zarówno Studio S1, jak i Stara Rzeźnia stały się nie tylko tłem, ale integralną częścią projektu – przestrzeniami, które współtworzyły jego atmosferę, podnosiły rangę wydarzeń i sprzyjały pełnemu odbiorowi muzyki oraz sztuki. Dzięki temu Szczecin potwierdził swoją rolę jako miasta otwartego na kulturę, zdolnego do organizacji wydarzeń na wysokim, międzynarodowym poziomie.
Zaplecze, twórcy i współpraca
Dzięki realizacji projektu dofinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Interreg VI A, Stowarzyszenie Czas Przestrzeń Tożsamość znacząco wzmocniło swoje zaplecze techniczne i organizacyjne. Zakupione wyposażenie – w tym 20 profesjonalnych ramek wystawienniczych, sztalugi oraz rzutnik multimedialny – stanowi istotną inwestycję w dalszy rozwój działalności.
Zakupione ramki będą w dalszym ciągu wykorzystywane podczas kolejnych prezentacji, w tym planowanego wydarzenia na terenie Wolgastu we wrześniu 2026 roku. Również sztalugi umożliwią elastyczne i estetyczne przygotowanie dalszych ekspozycji w różnych przestrzeniach wystawienniczych, szczególnie w działaniach realizowanych w Wolgaście. Z kolei rzutnik znacząco poszerza możliwości prowadzenia prezentacji multimedialnych, spotkań oraz wydarzeń o charakterze edukacyjnym i artystycznym, w tym inicjatyw o wymiarze międzynarodowym.
Te trzy elementy wyposażenia mają kluczowe znaczenie dla dalszej profesjonalizacji działań stowarzyszenia. Umożliwiają nie tylko podniesienie jakości organizowanych wydarzeń, ale również wzmacniają potencjał w zakresie rozwijania współpracy polsko-niemieckiej, która pozostaje jednym z najważniejszych filarów realizowanych projektów.
Wśród kluczowych elementów organizacyjnych projektu „Wolgast-Szczecin – Mosty Kultury” istotne miejsce zajmowało zapewnienie odpowiedniej infrastruktury oraz zaplecza technicznego dla realizowanych wydarzeń. W tym celu dokonano wynajmu prestiżowych przestrzeni, które umożliwiły realizację programu na wysokim poziomie artystycznym. Wśród nich znalazł się Kościół św. Piotra w Wolgaście, a także Centrum Kultury Euroregionu Stara Rzeźnia oraz Studio Koncertowe S1 w Szczecinie. Każda z tych lokalizacji odegrała ważną rolę w budowaniu wyjątkowej atmosfery wydarzeń.
Istotnym elementem logistycznym był również wynajem dwóch autobusów, które umożliwiły sprawną organizację transportu uczestników i gości, wzmacniając tym samym międzynarodowy charakter projektu (ze Szczecina i Świnoujścia).
Dużą wagę przywiązano do jakości komunikacji międzykulturowej. Tłumaczenia spotkań oraz materiałów zostały powierzone Irena Obstawskiej, która odpowiadała również za przekład tekstów, w tym opracowań dotyczących wystaw. Teksty autorstwa dr Michał Gierke zostały dodatkowo przetłumaczone na język niemiecki przez tłumacza związanego z Berlinem, co zapewniło pełną dostępność treści dla międzynarodowej publiczności.
Wszystkie działania związane z rejestracją filmową oraz przygotowaniem materiałów graficznych zostały zrealizowane na wysokim, profesjonalnym poziomie, co znacząco wpłynęło na jakość odbioru projektu. Dużym zainteresowaniem cieszyła się również debata poświęcona twórczości niemieckiego malarza Ronde, w której uczestniczyli zarówno zaproszeni goście, jak i artyści, w tym osoby związane z Liceum Plastyczne w Szczecinie.
Uzupełnieniem działań były specjalnie przygotowane materiały promocyjne i upominki – w tym torby oraz kameralne wydawnictwa zaproszenia – które przekazywano uczestnikom jako formę podziękowania za udział w projekcie. Stanowiły one nie tylko element promocji, ale również trwałą pamiątkę, wzmacniającą relację odbiorców z realizowanym przedsięwzięciem.
Galeria Kapitańska i plany na lata 2026-2027
Szczególny nacisk położono na współpracę z lokalnymi partnerami artystycznymi i instytucjonalnymi, w tym z organizacją pozarządową oraz Galerią Kapitańską, mieszczącą się przy ulicy Kapitańskiej w Szczecinie. To właśnie tam zorganizowano szereg prezentacji artystycznych, w tym wystawę prac Stanisławy Dobrzenieckiej-Żyłkowskiej, która była dostępna dla publiczności od początku listopada 2025 roku, a jej zakończenie zaplanowano na koniec kwietnia 2026 roku.
Galeria Kapitańska stała się centrum spotkań i wymiany doświadczeń – odbywały się tam wykłady, prezentacje oraz wydarzenia towarzyszące, które pozwalały odbiorcom głębiej poznać twórczość artystki oraz ideę projektu. W tym samym miejscu przygotowano także skład albumu podsumowującego projekt, który gromadził materiały promujące zarówno artystę, jak i działalność stowarzyszenia, w tym działania związane z wydawnictwem polsko-niemieckim.
Działania te mają kluczowe znaczenie dla dalszego rozwoju inicjatyw kulturalnych w latach 2026-2027. Galeria i współpraca z lokalnymi partnerami nie tylko umożliwiły profesjonalną prezentację sztuki, ale również stworzyły trwałą platformę do dialogu i promocji transgranicznych projektów artystycznych, wzmacniając w ten sposób markę „Mostów Kultury” jako inicjatywy o charakterze międzynarodowym.
Galeria zdjęć
w ramach akcji projektowej | im Rahmen der Projektaktion
Wolgast-Szczecin – mosty kultury. Wydarzenia kulturalne jako narzędzie do budowania wspólnej płaszczyzny porozumienia i współpracy polsko-niemieckiej.
Wolgast-Szczecin – Brücken der Kultur. Kulturveranstaltungen als Instrument zum Aufbau einer gemeinsamen Plattform für die deutsch-polnische Verständigung und Zusammenarbeit
- Beneficjent: Stowarzyszenie Czas Przestrzeń Tożsamość, Szczecin
- Partnerzy: miasto Wolgast, Grenzland e. V.
- Okres realizacji projektu: 24.10.2025 do 31.01.2026
- Kwota ryczałtowa: 34030,00 euro
- Dofinansowanie EFRR: 27224,00 euro
- Udział własny: 3403 euro
- Budżetu państwa: 3403 euro
Wydarzenie organizowane jest w ramach projektu „Wolgast-Szczecin – mosty kultury. Wydarzenia kulturalne jako narzędzie do budowania wspólnej płaszczyzny porozumienia i współpracy polsko-niemieckiej” dofinansowanego z Funduszu Małych Projektów Interreg VI A oraz budżetu państwa.
Die Veranstaltung wird im Rahmen des Projekts „Wolgast-Szczecin – Brücken der Kultur. Kulturveranstaltungen als Instrument zum Aufbau einer gemeinsamen Plattform für die deutsch-polnische Verständigung und Zusammenarbeit” organisiert, das aus dem Kleinprojektefonds Interreg VI A und dem Staatshaushalt kofinanziert wird.
